2.7 trilyon dolarlık uzay yarışında tüm yollar PENTAGON’DAN GEÇECEK

18 Şubat 2018 tarafından Mahmut Sancak

339 milyar dolarlık uzay ekonomisi 2030’da 2.7 trilyon dolara ulaşacak. SpaceX yeni roketi Falcon Heavy ile bu pastadan pay kapmakta ısrarlı. Ancak iddiaların aksine Falcon Heavy’in hedefi Mars değil, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon). SpaceX dev roketiyle öncelikle Pentagon’un casus uydularını yörüngeye taşımayı hedefliyor

Geçtiğimiz haftalarda merkezi ABD’nin Kaliforniya Eyaleti’nde bulunan SpaceX uzay ve havacılık şirketi yeni roketi Falcon Heavy’i test uçuşuyla yörüngeye göndererek dikkat çekici bir başarıya imza attı. Şirketin sahibi ünlü milyarder Elon Musk bu denemeyle bir yandan uzay yarışında ne kadar iddialı olduğunu gösterirken diğer yandan da dikkatleri sahibi olduğu ve işlerin pek de iyi gitmediği elektrikli otomobil şirketi Tesla’dan başka bir yöne çekmeyi başarmış oldu. SpaceX ile birlikte Amazon’un sahibi Jeff Bezos’a ait Blue Origin ve Google’ın da iddialı olduğu uzay yarışında şirketler yere daha sağlam basmak için her yıl milyarlarca dolar yatırım yapıyor. Bu yatırımlar elbette boşuna yapılmıyor.

700 KENTİLYONLUK MADEN VAR

Bank of America’nın rakamlarına göre küresel uzay ekonomisinin büyüklüğü daha şimdiden 339 milyar doları geride bırakmış durumda. Merrill Lynch ise bu rakamın 2030’da 2.7 trilyon dolara ulaşacağını belirtiyor. Uzay ve asteroit madenciliğinin devreye girmesi ile birlikte ise ortaya trilyon dolarları da aşarak 700 kentilyon (7’den sonra 20 sıfırın olduğu bir rakam) gibi telaffuz etmesi bile zorlaşan büyüklükte bir sektör çıkıyor. Bu nedenle halen ABD’li özel şirketler arasında devam etmekte olan uzay yarışı büyük bir bütçe savaşına dönüştü. Zira Mars başta olmak üzere diğer gezegenlere ve uzayın derinliklerine ulaşabilmek için hem çok daha büyük hem de güvenli roketlerin geliştirilmesi gerekiyor. Bu da AR-GE için çok çok daha büyük bütçelerin oluşturulması anlamına geliyor. Bu bütçelerin oluşturulması için ise şirketlerin uzaya spor araba göndermekten ziyade sürekli ve yüksek seviyede nakit akışı sağlayacak projelere ihtiyaçları var. İşte tam bu noktada ABD’li özel şirketler arasında yaşanan uzay yarışının aslında “Mars’a git ve kazan” değil, önce ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) uydu taşıma ihalelerini kazan ve hayatta kal yarışı olduğu anlaşılıyor.

PENTAGON’UN BÜTÇESİ HAZIR

Pentagon 2019 bütçesine uzay programında kullanılmak üzere 18.6 milyar dolar koymuş durumda. Bu paranın 2.4 milyar dolarlık bölümü ise tamamen uydu taşımacılığı için harcanacak. Taşınan mallar ise başta casusu uydular olmak üzere tamamen sır olarak saklanacağı için buna yönelik yapılacak özel ödemeler de tam olarak bilinemeyecek. Şirketler açısında işin asıl önemli tarafı ise Pentagon’un uzaya resmi kargo taşıyıcısı statüsünü kazanmak. Çok sayıda sertifikasyon gerektiren bu süreci geçmek hiç kolay değil. Ancak bunu başarana her yıl milyarlarca dolarlık kaynak akacağı için uzayın derinliklerine yönelik yol da açılmış olacak. İşte pek çok ABD’li özel şirketin peşinde olduğu ve yakın gelecekte az sayıda şirketin paylaşacağı çift basamaklı milyar dolarlık uzay taşımacılığı pastası bu. Diğer bir ifadeyle SpaceX’in büyük bir şovla dünyaya tanıttığı Falcon Heavy roketinin görevi ne Mars’a gitmek ne de uzayın derinliklerine uçmak. Rota sadece Pentagon’u gösteriyor.

Pastanın yüzde 77’si uydulardan geliyor

Bugünün uzay ekonomisinde ise işler uzun bir zincirin halkaları gibi birbirine bağlı. Buna göre SpaceX ve Blue Origin gibi şirketlerin içerisinde bulunduğu roketle yörüngeye taşıma sektörünün büyüklüğü 5.5 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Bu roketlerin taşıdığı uyduların oluşturduğu sektörün toplam boyutu ise roket sektörünü neredeyse üçe katlayarak 14 milyar dolara ulaşıyor. Diğer yandan bu uydular üzerinden sağlanan TV, haberleşme, kılavuz sistemleri, tarım ve meteoroloji gibi pek çok servisin küresel pastası ise 127 milyar dolarla baş döndürücü bir seviyede bulunuyor. Bu servislerin tüketici ve profesyonel alanda algılanıp kullanımını sağlayan TV, radyolar, ağ donanımları gibi ürünlerin oluşturduğu sektörde 113 milyar dolarlık bir büyüklüğe sahip. Böylece günümüz uzay sanayisine bakıldığında pastanın 259 milyar dolarla yüzde 77’lik bölümünün doğrudan uyudu ve uydu bağlantılı faaliyetlerden geldiği görülüyor.

Pentagon’un pastası70 milyar dolar olacak

  • SpaceX’e ait Falcon 9 roketi ocak ayı başında yaptığı yılın ilk uydu taşıma seferinde başarısız oldu. Roket yörüngeye ulaşmasına rağmen taşımış olduğu uyduyu olması gereken rotasına oturtamadığı anlaşıldı.
  • Bu durum başlı başına bir sorun teşkil etmesine rağmen asıl problem taşınan yükün ABD Savunma Bakanlığı’na (Pentagon) ait bir casus uydu olduğuna yönelik basında yer alan açıklamalardı.
  • Zira ABD Savunma Bakanlığı gerek SpaceX ve gerekse diğer pek çok sivil ve kamuya ait uzay programlarının en önemli müşterisi durumunda.
  • Buna göre ABD Savunma Bakanlığı’nın yalnızca askeri amaçlı uydu ve araç gerecinin yörüngeye yerleştirilmesine yönelik açtığı ihalelerin mevcut büyüklüğü halen 12 milyar dolar seviyesinde. Bu rakamın 2030’da 70 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
  • Bakanlık uzaya taşınacak tüm malzemelerini sır gibi saklıyor. Bu nedenle taşıyıcı rolünü üstlenecek şirketlerin de çok zorlu bir onay (Sertifikasyon) döneminden geçmeleri gerekiyor.
  • Bu dönemde şirketler taşıdıkları yük konusunda çenelerini sıkı tutmaktan taşıma sürecinde yüksek güvenlik standartlarına kadar pek çok şartı yerine getirmeleri gerekiyor.
  • Pentagon özellikle uçuş güvenliğine yönelik olarak taşıyıcı şirketin en az peş peşe 2 uydu taşıma projesini kusursuz olarak gerçekleştirmesini istiyor.
  • Herhangi bir şirketin ABD Savunma Bakanlığı’nın resmi uydu ve araç gereç taşıyıcısı unvanını alabilmesi için ise peş peşe 10-14 uçuşu kusursuz organize edebilmesi gerekiyor.
  • Standartların bu kadar yüksek olmasının ise pek çok nedeni var. Bunlardan ilki taşınan yükün askeri amaçlı olması ve ulusal güvenlik bakımından önem arz etmesi.
  • İkinci önemli konu ise hızla artan uydu maliyetleri. Buna göre özellikle askeri amaca hizmet eden uyduların fiyatları sahip oldukları yüksek teknolojiler nedeniyle 500 milyon ila 1 milyar dolar arasında değişiyor.
  • Bazı modellerin ise bu fiyat sınırını bile aştıkları tahmin ediliyor. Bu nedenle Pentagon’un sertifikasyon çıtasını belirli aralıklarla daha da yükseltmesi bekleniyor.
  • SpaceX 2015’te Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) için benzeri bir sertifikasyon sürecini başarıyla tamamladı. Şirket bu sertifikasyon sayesinde Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) yük taşıyabiliyor.
  • Pentagon’un sertifikasyon süreci ise çok daha zorlu ancak kazanılması haklinde SpaceX’e Mars’ın yolunu açacak.

Takip etmek için e-posta adresinizi girin.

Kategoriler

Arşiv

Şubat 2018
P S Ç P C C P
« Oca   Mar »
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728  
%d blogcu bunu beğendi: