18 milyar dolara güneşin enerjisi dünyaya gelecek

12 Haziran 2015 tarafından Mahmut Sancak

Dünya enerji iştahını dindirmek için yıldızlara uzanıyor. Fransa’da hala yapımına devam edilen 18 milyar dolarlık Iter Termonükleer Reaktörü ile bilim insanları hem temiz hem de sınırsız enerji üretmenin hayalini yaşamaya başladı

Dünyanın enerji ihtiyacı her geçen gün biraz daha artıyor. Bu ihtiyacı karşılamak için ise teknikleri birbirinden çok da farklı olmayan bir dizi çözüm son 100 yıldan beri ülkeler tarafından kullanılıyor. Ancak hangi teknoloji kullanılırsa kullanılsın enerji üretiminin daima ödenmesi gereken ağır bir bedeli oluyor. Bu bedel oluşan atıklar nedeniyle çevreye yönelik yıkımlarla başlayıp nükleer atıklarla milyonlarca yıl sürecek bir tehdide kadar ulaşabiliyor. Büyük bir çelişki karşısında kalan bilim insanları ise hem sınırsız hem de çevreye zarar vermeyip dünya üzerindeki hayatı tehdit etmeyen bir çözüm üzerindeki çalışmalarını aralıksız sürdürüyor.

et

BÜTÇESİ 6 MİLYAR $’DI

Çözüm ise aslında hepimizin gözünün önünde. Her akşam gökyüzüne baktığımızda sayısız yıldızın evrenin karanlık köşelerinden bizlere kadar ulaşan ışıklarını görebiliyoruz. Kendi iç tepkimeleriyle oluşan bu enerji yıldızlara milyarlarca yıldan beri enerji üretme imkanı sağladı. Ve yıldızlar bu özelliklerini milyarlarca yıl daha sürdürecek. Peki yıldızların enerjisini dünyada üretmek mümkün olabilir mi? 34 ülkeden binlerce bilim insanının destek verdiği “Iter Projesi”ne göre mümkün olabilir.
Uluslararası Termonükleer Deneysel Reaktör (International Thermonuclear Experimental Reactor) veya kısaca Iter olarak bilinen projeye göre maddenin katı, sıvı ve gaz halinin yanı sıra maddenin plazma haline gelmesiyle bu hayal gerçeğe dönüşebilir. Bunun için Japonya, ABD, Rusya, Güney Kore ve Çin’in destek verdiği bir konsorsiyum 21 Kasım 2006’da projenin hayata geçmesi için 6 milyar dolarlık bir bütçeyle düğmeye bastı. İnşaat çalışmaları ise Fransa’nın güneyindeki Fransa Atom Enerjisi Kurumu’na ait Cadarache tesisinde hızla devam ediyor.

2020’DE ÇALIŞACAK

Ancak projenin bedeli daha şimdiden 18 milyar doları geride bıraktı. Proje bu haliyle dünyanın en iddialı bir diğer projesi olan 8 milyar dolarlık CERN’deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nı bile geride bıraktı. Plazma reaktörünün hayata geçmesi ise ilk 2020’de mümkün olacak. Ticari olarak ilk enerjinin üretilmesi ise 2050 sonrasına kalacak. Teknolojinin hayata geçmesi halinde ise dünyadaki enerji ihtiyacı önemli oranda çözülmüş olacak. Zira 2050’nin dünyasında bile oluşacak enerji ihtiyacını karşılamak için bu reaktörlerden dünya genelinde 2 veya 3 adet yapmak yeterli olacak.

Çalıştırması da işletmesi de zor

• Termonükleer reaktörü atomların birleşmesiyle açığa çıkan enerjiyi kullanıyor.
• Teorik olarak hidrojen izotopları döteryum ve trityumun birleşmesiyle helyum çekirdeği oluşuyor.
• Ancak her iki izotopta pozitif yüklü olduğu için birbirini itiyor.
• Birleşmenin oluşması için aynı güneşin merkezinde olduğu gibi yüksek derecede basınç gerekiyor.
• Reaktör merkezinde oluşan bu ortamla madde plazma haline geçerken nötron parçacıkları da serbest kalıyor.
• Hızla hareket eden bu parçacıklar reaktör duvarı boyunca hareket ediyor ve 15 milyon dereceye varan sıcaklık oluşuyor.
• Bu ısı 100 milyon derecenin üzerine kadar çıkarılacak.
• Bu sıcaklık mıknatısların oluşturduğu manyetik alanla kontrol altında tutuluyor.
• Yüksek ısıyla elde edilen çok yüksek basınçlı buhar türbinlere gönderilerek elektrik üretimi sağlanıyor.
• Halen kağıt üzerinde çalışan bu sistemin ilk etap denemeleri 2020’de yapılacak.
• Reaktörün enerji üretmesi ise 2050’den sonra olacak.

Riskli teknoloji

Güneşin içinde hidrojenden helyuma dönüşüm sürekli oluyor. Bu nedenle güneş milyarlarca yıldan beri kendi enerjisini kendi üretebiliyor. Dünyada ise bu dönüşümü gerçekleştirmek hem zor hem de oldukça riskli.

Yakıt bol ve temiz

Termonükleer reaktörlerin dünyada bolca bulunan hidrojenle çalışacak olması avantaj olarak görülüyor.

60 futbol sahası büyüklüğünde

• Uluslararası Termonükleer Deneysel Reaktör’ün (ITER) inşaatına 2009’da başlandı.
• İnşaata Fransa’nın güneyindeki Fransa Atom Enerjisi Kurumu’na ait Cadarache tesisinde hızla devam ediliyor.
• Maliyetinin 18 milyar doları aşması bekleniyor.
• Tesisin büyüklüğü 60 futbol sahası çapında olacak.
• Reaktörün çağı 10.7 metre, yüksekliği ise 30 metre olacak.
• Plazmanın çapı 6.2 metreye, ağırlığı ise 0.5’a ulaşacak.
• 500 megavat ve üzerinde enerji üretilecek.

Takip etmek için e-posta adresinizi girin.

Kategoriler

Arşiv

Haziran 2015
P S Ç P C C P
« May   Tem »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  
%d blogcu bunu beğendi: