Avrupa’nın korktuğu başına geldi!

20 Nisan 2006 tarafından Mahmut Sancak

Sonunda beklenen oldu. Rusya’nın, Ukrayna’ya uyguladığı doğalgaz kesintisi Avrupa ülkelerini de etkiledi. Türkiye’de kısıtlamanın uygulandığı boru hattından doğalgaz temin ediyor

Günlerdir Rusya ve Ukrayna arasında süren doğalgaz tartışmasının faturası Avrupa’ya da çıkmaya başladı. Pazar günü Rusya’nın, Ukrayna’ya sevk ettiği doğalgaz miktarını durdurma noktasına getirmesiyle birlikte bazı Avrupa ülkelerinde de gaz akışında yüzde 25’lere varan düşüşlerin yaşandığı bildirildi. Avrupa Birliği ülkeleri Rusya’yı doğalgaz konusunda daha sorumlu davranmaya davet etti. Rusya ise Ukrayna’yı Avrupa’ya giden doğalgazı çalmakla suçlayarak gaz azalmasından kendisinin sorumlu olmadığını iddia etti. Öte yandan Avrupa ülkeleri muhtemel doğalgaz kesintisine karşı sanayi kuruluşlarına uyarılarda bulunarak tedbirli olmalarını istedi. Başta Almanya ve Macaristan olmak üzere bazı AB ülkeleri doğalgaz ile çalışan elektrik santrallerinde kömürle üretime geçilmesi kararı aldı.

Gaz miktarı yüzde 25 azaldı

Rus Gazprom şirketinin Ukrayna’ya verdiği gazı azaltmaya başlamasının ardından uygulamadan ilk etkilenen Avrupa ülkesi Macaristan oldu. Ülkenin en büyük gaz ve petrol şirketi olan Mol’un sözcüsü Szabolcs I. Ferenc yaptığı açıklamada, “Macaristan’a yüzde 25 daha az gaz geliyor. Bu azalmanın Rus tarafından mı yoksa Ukrayna tarafından mı kaynaklandığını bizim bilmemize imkan yok, ancak bu sadece Macaristan’ı değil, aynı zamanda Avusturya, İtalya ve Çek Cumhuriyeti’ni ilgilendiren bir sorun. Bu yüzden bu sorunun birkaç gün içinde bir çözüme kavuşacağına güveniyoruz” dedi. Macar tüketicilerin hiçbir değişiklikle karşılaşmayacağını belirten yetkili, dün sabah saat 6 itibarıyla elektrik santralleri gibi büyük tüketicilerinden, gaz yerine petrol veya kömür kullanmalarını istediklerini belirtti. Diğer yandan Macaristan Ekonomi Bakanı Janos Koka’nın, olayda ortak bir tavır belirlemek amacıyla Visegrad ülkeleri (Polonya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti ve Slovakya) ekonomi bakanlarıyla temasa geçtiği ifade ediliyor.

Rezervimiz var ama…

Gaz kesintisinden etkilenen bir diğer ülkede Avusturya. Ülkenin en büyük petrol ve gaz şirketi OMV’den yapılan açıklamada dün sabah itibarıyla Rusya’dan gelen gaz miktarında yüzde 18’lik bir azalmanın yaşandığı ifade edildi. Açıklamaya şöyle devam edildi, “1 Ocak’ı 2 Ocak’a bağlayan pazar gecesi Ukrayna üzerinden gelen Rus doğalgazının miktarında üçte bir oranında ciddi bir düşüş görüldüğü belirtildi”. Avusturya, doğalgaz tüketiminin yüzde 59’unu Rusya’dan ithal yoluyla karşılıyor. Yetkililer ellerinde yeterli miktarda doğalgaz rezervi bulunduğunu belirterek ne sanayi ne de konutlarda ısınma konusunda herhangi bir eksikliğin çekilmeyeceğine işaret etti. Aynı şekilde Polonya ve Slovakyalı yetkililer de Rusya üzerinden gelen doğalgaz miktarında hissedilir bir azalmanın belirlendiğine işaret ederek tüketiciler açısından şu an için herhangi bir kısıtlamanın söz konusu olmadığının altı çizdi. Ancak uzmanlar Rusya’nın, Ukrayna’ya ilettiği doğalgaz miktarını sıfırlaması ve kış aylarının çetin geçmesi durumunda Avrupa’nın sıkıntı çekmesinin kaçınılmaz olduğuna dikkat çekiyor.

“Bir daha sizden gaz almayız”

Rus doğalgazını Avrupa’daki en büyük müşterisi olan Almanya’da henüz gaz akışı konusunda bir eksilme yaşanmadı ancak yetkililer Rusya’nın Ukrayna ile doğalgaz konusunda çıkan anlaşmazlıkta ”sorumlu davranması” gerektiğini söyledi. Alman İktisat Bakanı Michael Glos, WDR radyosuna verdiği demeçte, Almanya’nın gelecekte Rusya’dan gaz ithalatını artırmasının ikmal güvenilirliğine bağlı olduğunu vurgulayarak, ”Kullandığımız gazın yüzde 30’u Rusya’dan geliyor. Bu miktar ancak gaz akışının güvenilir olduğuna emin olduğumuz takdirde artırılabilir” dedi. Almanya’da aynı Fransa gibi olası kesintilere karşı doğalgaz ihtiyacını dengeleyebilmek için Norveç ve Hollanda’dan gaz almayı planlıyor.

Tartışmanın sebebi ne?

  • Rusya, Ukrayna’nın kendisinden uluslararası piyasa fiyatının çok altında bir fiyata doğalgaz aldığını gerekçe göstererek bu ülkeden fiyat artırmasını istedi
  • Ukrayna bin metreküp doğalgaz için 50 dolar ödüyor.
  • Bu fiyatı en çok 80 dolara çıkartabileceğini söyledi.
  • Rusya 230 dolardan az olmaz dedi.
  • Aksi halde 1 Ocak 2006’dan itibaren gazı satışını keseceği tehdidini savurdu.
  • Ukrayna Başbakanı Juri Yeşanurow gelecek yıl Türkmenistan’dan 40 milyar metreküp doğalgaz alacaklarını, endişenin yersiz olduğunu söyledi.
  • Ukrayna, Türkmen gazı için bu ülkeye bin metreküp birim fiyatı olarak 65 dolar ödeyecek.
  • Moskova, Gürcistan ve Ermenistan gibi ülkelere gazı 110 dolardan satarken Beyaz Rusya’ya aynı gazı 46 dolardan veriyor.
  • AB ülkeleri, Rusya’nın Ukrayna’ya giden gazı kesmesi halinde kendilerinin de etkileneceğini düşünüyor.
  • Fransız Le Monde gazetesi: “Doğalgaz dünyanın en güçlü silahı. Devlet Başkanı Vladimir Putin’de bu silahı iyi kullanıyor”
  • Avusturya Basını: “Eski Alman Başkanı Gerhard Schröder, Gazprom’a danışmanlık yapmaya başlarsa Rusya’nın baskıcı politikasına hizmet edecek”
  • Rusya dünyanın en geniş doğalgaz rezervlerine sahip ülkesi.
  • Şirketin elinde çıkartılmayı bekleyen 29 trilyon metreküp doğalgaz bulunuyor.
  • Bu oran dünya üzerinde bulunan doğalgaz miktarının altıda birine eşit.
  • Gasprom 2004 yılında toplam 545 milyar metreküp doğalgaz çıkardı.
  • Bunun 140 milyar küpü AB ülkelerine satıldı.

İngiltere

Rusya’dan doğalgaz almıyor ancak arzın daralmasıyla birlikte etkilenebilir.

Almanya

Doğalgaz ihtiyacının yüzde 7’sini Rusya’dan karşılıyor. Gasprom’un Avrupa’daki en büyük müşterisi. İki aylık rezervinin olduğu tahmin ediliyor.

Polonya

En çok 1 haftalık rezervinin olduğu tahmin ediliyor.

Ukrayna

Bu kışı çıkaracak kadar rezervi olduğu sanılıyor.

Macaristan

Kendi üretimi kendine yetiyor.

Çek Cumhuriyeti

Kendi üretimi birkaç hafta yetecek durumda.

İtalya

Doğalgaz ihtiyacını yüzde 30’unu Rusya’dan sağlıyor. Kısıtlamadan kötü etkilenebilir.

Fransa

Henüz sıkıntısı yok ama kendini garantiye alabilmek için yeni kaynaklar arıyor.

 

Gazprom’un Avrupalı müşterilerine

sunduğu 2006 yılı faturası

(Bin metreküp fiyatı $)

Ukrayna       230

Beyaz Rusya          47

Ermenistan   110

Gürcistan     110

Romanya      280

AB ortalama 240

 

Rusya ve ABD en büyük üretici

 

Ülke             Milyar                    Pazar payı

adı               metreküp               (%)

 

Rusya          589              22

ABD             542              20

İngiltere        95                4

İran              85                3

Norveç         78                2

  1. Arabistan 64 2

 

Türkiye’de doğalgaz kullanımı az

 

Ülke             Milyar                    Pazar payı

adı               metreküp               (%)

 

ABD             646                        24

Rusya          402                        15

İngiltere        98                          4

İran              87                          3

Almanya       85                          3

İtalya            73                          2

Türkiye         22                          1

 

En çok doğalgaz Rusya’da var

 

Ülke             Trilyon                  Dünya toplamına

adı               metreküp               oranı (%)

 

Rusya          48                          27

İran              27                          15

Katar            25                          14

  1. Arabistan 7 4

BAE             6                            3

ABD             5                            2

 

Bölgelere göre çıkarılmayı

bekleyen doğalgaz miktarı

 

Bölge           Trilyon                 

adı               metreküp    

 

Ortadoğu                73

Avrasya                  64

Asya Pasifik            14

Afrika                     14

Kuzey Amerika       7

Orta Güney Amer.  7

 

 

 

Takip etmek için e-posta adresinizi girin.

Kategoriler

Arşiv

Nisan 2006
P S Ç P C C P
« Şub   Haz »
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
%d blogcu bunu beğendi: